Aile ve Ebeveynlik

BOŞANMA SÜRECİNDE ANNE BABALAR NASIL DAVRANMALI?

Her yıl yüzlerce çocuk anne babasının boşanmasının yarattığı stresi yaşıyor. Onların bu olaya gösterdikleri tepkiler yaşlarına, kişilik özelliklerine ve boşanma sürecindeki özel durumlara göre değişebiliyor. Her boşanma olayı çocukta bazı etkiler yaratır. İlk reaksiyon genellikle şok, üzüntü, kızgınlık, endişe ve korku şeklinde kendini gösterir. Ancak zamanla durumu kabullenir ve bu stresle başa çıkmayı öğrenirler.

Bu zor durumda anne babaların yapması gerekenler şunlardır;

* Çocuklarının günlük düzeni bozmamaya çalışmalıdırlar.

* Hem annenin hem de babanın çocuğun hayatında yer almaya devam etmesi sağlanmalıdır.

* Anne babalar birbirlerini suçlamamalı ve olayın detayları üçüncü şahıslarla çocukların gözü önünde konuşulmamalıdır.

* Çatışmalar ve tartışmalar çocukların önünde yaşanmamalıdır. Yasal konuşmalar da onların önünde yapılmamalıdır.

* Anne babaların boşanma sürecinde ihtiyaç duydukları desteği arkadaşlarından, uzmanlardan veya akrabalarından almaları doğrudur, bu desteği çocuklarından almamalıdırlar.

Boşanma Olayının Çocuklara Açıklanması

Kararınızı verdikten sonra çocuklarınızla bu durumu paylaşmalısınız. Bu konuşmayı mümkünse anne babanın birlikte yapması gerekir. Kızgınlık, suçluluk ve karşı tarafı suçlama gibi durumların bu konuşmada çocuklara yansıtılması doğru değildir. Konuşmanın provasını yapmanız ve neler söyleyeceğinizi belirlemeniz, konuşmayı yaparken yaşayacağınız üzüntü ve kızgınlıkla önemli noktaları atlamanızı engelleyecektir.

Boşanma ile ilgili açıklama çocuğun yaşına, olgunluk seviyesine, öfke durumuna göre değişse de bu açıklama şu mesajı içermelidir; “Şu anda yaşananlar anne ve babanın arasındadır ve senin bunda her hangi bir suçun bulunmamaktadır.” Çoğu çocuk anne babasının boşanmasından dolayı kendisini suçlu hisseder, anne babaların bu durumu çocuklarına net olarak ifade etmesi gerekir.

Çocuğunuza şunu söylemelisiniz; “Anne babalar bazen birbirlerini sevme şeklini değiştirebilirler veya bazı konularda anlaşamayabilirler ve ayrı yaşamaları gerekir. Ama biz seninle doğumdan ölüme kadar birbirimize bağlıyız ve boşanma olayı bunu değiştirmez. Anne ve babalar çocuklarını boşandıktan sonra da sevmeye devam ederler.”

Çocuklarınıza bundan sonraki hayatı ile ilgili de yeterli bilgiyi verin. Hayatlarında olacak değişiklikleri anlatın. Çocuklar boşanmanın ardındaki tüm sebepleri bilmek zorunda değillerdir, sadece günlük hayatında nelerin değişeceğini daha da önemlisi nelerin değişmeyeceğini bilmesi yeterlidir.

Daha küçük yaştaki çocuklar için durumu olabildiğince basit anlatmak gerekir. “Anne ve baba ayrı evlerde yaşayacaklar, böylece daha az kavga edecekler, ancak ikimiz de seni sevmeye devam edeceğiz.”

Daha büyük yaştaki çocuklar ve ergenler anne babaların boşanma süreçlerinin içinde daha fazla yer alırlar, kavgalarda yaşananlardan ve duyduklarından dolayı kafalarında daha fazla soru işareti olabilir.

Çocuğunuza onun duygularını fark ettiğinizi söyleyin ve bu duyguların son derece normal ve anlaşılabilir olduğunu belirtin. “Bu durumdan son derece üzgün olduğunu biliyorum, seni daha iyi hissettirecek ne yapabiliriz?” “İkimiz de seni çok seviyoruz ama ayrı yaşamak zorunda olduğumuz için üzgünüz.”

Her çocuk doğru şekilde reaksiyon göstermez. Büyük tepkilerde bunun da yaşanabilir olduğunu ve daha uygun bir zamanda bunun konuşulabileceğini ona söylemelisiniz. Bazı çocuklar anne babası boşanma kararını açıkladığında sakin davranır, büyük bir tepki göstermez ama stresini başka yollarla ifade eder. Bu tür çocuklarda uyku, yeme ve davranış bozuklukları görülebilir, bu çocuklar okulda sorun yaşamaya başlarlar.

Çocuğunuz öfke, korku, endişe veya rahatlama hissederse hissetsin, çocuğunuz günlük hayatında nelerin değişeceğini bilmek isterler. Bu konuşma öncesinde şu sorulara hazırlıklı olun;

* Ben kiminle yaşayacağım?

* Nereye taşınacağım?

* Siz nerede yaşayacaksınız?

* Tatillerde kiminle kalacağım?

* Arkadaşlarımı görebilecek miyim?

* Başka bir okula gitmek zorunda kalacak mıyım?

Dürüst olmak her zaman kolay olmaz. Özellikle soruların cevaplarını bilmiyorsanız ve çocuğunuz korkmuş ve suçluluk duygusu taşıyorsa. O anda ne bilmeleri gerekiyorsa onu söylemeniz doğru olandır.

Çocuğunuza Durumla Başa Çıkabilmesi İçin Yardım Edin

Hem anne ve babalar hem de çocuklar boşanma sebebiyle aile bütünlüklerinin bozulmasından üzüntü duyarlar, çocuklar bu durumdan daha da fazla etkilenir. Çocuklar anne ve babasıyla birlikte yaşayamayacağı için üzgündürler ve beraber yaşamadığı ebeveyni özlerler. Bu yüzden genel olarak çocuklar anne babalarının bir gün tekrar bir araya geleceğini ümit ederler. Bu durumdan çocuğunuzun üzüntü duyması gayet normaldir ama zaman geçtikçe durumu kabullenmesi gerekir. Çocuğunuza anne babasının tekrar birleşmesini istemesinin normal olduğunu ama son kararın ayrılmak yönünde olduğunu söylemeniz gerekir.

Çocuğunuzun duyduğu üzüntüyle baş edebilmesi için birkaç öneri;

* Duygularını ifade etmelerine yardım edin: Çocukların onların ne hissettiğinin anne babaları için önemli olduğunu bilmeleri gerekir, bu sebepten onun sizinle paylaşımlarda bulunması önemlidir. Ayrıca bu paylaşımların anne baba olarak sizlerce ciddiye alınacağını da onlara hissettirmelisiniz. Çocukların davranışları onların duygularını anlamanız için ipucu verirler. “Şu anda üzgün görünüyorsun? Neden üzgün görünüyorsun?” diye sorabilirsiniz. Onların söyleyecekleri canınızı acıtsa bile iyi bir dinleyici olun.

* Destek Vermeye Çalışın: Ona “Üzgün olduğunu biliyorum” ya da “Baban yanında olmadığı zaman kendini kötü hissettiğini biliyorum” demeniz onun duygularını fark ettiğinizi hissettirir. Durumu iyileştirmek için yapacağınız tekliflerden önce içindekini dışa vurması için onu teşvik edin. Çocuğunuza gelecekle ilgili iyi şeyler hissetmesinin ve geleceğe umutla bakmasının gerektiğini anlatın. Canının çok sıkkın olduğu durumlarda “Ne yapsan kendini daha iyi hissederdin?” diye sorabilirsiniz. Onlar bunları dillendirmek istemeyebilir. Bu durumda siz durumu fark edip bazı şeyler önerebilirsiniz. Biraz yürümek, sevdiği bir oyuncağını tutmak, size sarılması gibi. Daha küçük çocuklar diğer ebeveynle telefonda konuşmak isteyebilir ya da ona özel bir resim yapmak isteyebilir.

* Sağlığınıza Dikkat Edin: Yetişkinler için ayrılma ya da boşanma stresli bir süreçtir. Bu stres finansal sorunlar, mal paylaşımı vb. konularla birleşerek daha da büyüyebilir. Bu stresle başa çıkmanın yollarını bulmanız hem sizin hem de aileniz için önemlidir. Fiziksel ve duygusal olarak kendinizi sağlıklı tutmanız stresle başa çıkmanızı kolaylaştıracaktır. Kendi ihtiyaçlarınızı karşılamaya yönelik çabanızla çocuklarınızda olumlu yönde etkilenecektir.

* Detayları Öğrenmesine Engel Olun: Arkadaşlarınızla, ailenizle ya da avukatınızla detayları konuşurken gizliliği de sağlamanız gerekir. Boşandığınız kişiyle mümkün olduğunca medeni şekilde ilişki kurmalısınız özellikle çocuklarla birlikteyken. Şartlar ne olursa olsun, çocuklarınızın önünde karşı tarafı suçlamayın ya da ona hakaret etmeyin. Bu durum özellikle aldatma gibi bir sebepten karşı tarafın hatası nedeniyle gerçekleşen boşanma olaylarında daha büyük önem kazanır. Çocuğun evde yaşanan çatışmanın kaynağını ve detaylarını öğrenebileceği mesaj, mail veya mektup gibi belgeleri onlardan uzak tutun.

* Destek Alın: Bu zorlu süreci tek başınıza yaşamak zorunda değilsiniz. İnternet üzerindeki kaynaklardan, daha önce aynı durumdaki kişilerden, doktorlardan ve uzmanlardan destek alın. Sizin destek almanız çocuğunuza da zorlu durumlarla nasıl başa çıkılacağına dair bir örnek oluşturur. Büyük yaştaki çocuklarınız da size bu süreçte destek vermek isteyebilir ama bu doğru değildir. Onun sizi önemsemesinin sizi mutlu ettiğini söyleyin ama desteği bir arkadaşınızdan ya da uzmandan alın.

Bir Cevap Yazın