Aile ve Ebeveynlik

AŞIRI KORUMACI EBEVEYN – HİPEREBEVEYN NE DEMEK?

Çocuğun yaptığı her şeye karışan, kontrol etmeye çalışan ve her şeyiyle aşırı derecede ilgilenen ebeveynlerdir.  Bu kişiler çocuklarının her gün ne yiyeceğine, okuldan sonra ne yapacağına, kiminle oyun oynayacağına bile karar vermek ister.
Bu kavram yeni bir kavram mıdır?
Her dönemde çocuklarıyla çok ilgili aileler vardı ancak günümüzde günlük hayat stresinin artması aşırı ilgili ailelerin sayısının da artmasına yol açtı. Pek çok anne baba her alanda başarılı olmaları gerektiğine inanıyor ve bunu gerçekleştirmek için stres yaşıyor. İşlerinde, sosyal hayatlarında ve ebeveynlik görevlerinde hepsinde birden başarılı olmak istiyorlar. Bu tür bireylerin sayısı artıkça aşırı korumacı anne babaların sayıları da artıyor.
İlgili aileler ile aşırı korumacı aileler arasında ne fark vardır?
Hiperebeveynliğin başlangıç aşaması aslında iyi bir ebeveyn olmak ile başlıyor. Bu tip aileler çocuklarının her ihtiyacını karşılayarak çocuklarına mükemmel bir dünya yaratmaya çalışıyorlar. Çocuklarının rahat bir hayat sürmesini istiyor, acı veya korku yaşamasını istemiyorlar. Çocukları için yapabilecekleri her şeyi yapmaya hazırlar ve bunun övülesi bir şey olduğunu düşünüyorlar. Ancak bazı anne babalar bu konuda ileri gidiyor ve çocuğunun sosyal, akademik, sportif hayatının her saniyesinin yönetmeye çalışıyor. 
Aşırıcı korumacı ebeveylik nelere yol açar?
Aşırı koruyucu davrandığımızda görünüşte kendimizi çocuğumuza adamış gibi görünürüz ama gerçek tam tersidir. Bu tip ebeveynler çocuğunu mutlu etmeye çalışırken çocuklarının kendi kendine mutlu olma şanslarını ellerinden alırlar. Bu tip aileler çocuklarının yeteneklerini ve becerilerini kendi kendilerine geliştirmelerine izin vermezler. Böyle çocuklar kendi kendilerine sakinleşmeyi, eğlenmeyi, tek başına veya diğer çocuklarla oynamayı dahi bilmezler. Ailelerin oyunların çocuğa katkısını kabul etmesi gerekir çünkü oyun çocuğun dünyayı öğrenmesini, yaratıcılığının ve düş gücünün gelişmesini sağlar.
Her anı programlanmış çocuklar var. Okul sonrası aktivitelerle çocuğun bu kadar yoğun olması doğru mudur?
Aileler çocuklarının okul sonrası da meşgul olmasını ve iyi bir şeylerle vakit geçirmesini isterler. Çoğu çocuk spor takımına üye olur, müzik veya sanat dersi alır ya da akademik derslerin takviyesi için yapılan çalışmalara katılır. Tüm bu çalışmalar dozunda olduğunda çok faydalı da olsa aşırıya kaçtığı zaman anlamını kaybeder.  Aşırı yoğun çocuklar aşırı uyarılmış çocuklara dönüşür ve böyle bir programdan fayda değil zarar görürler. Aşırı uyarılmış çocuklar hareketlerini kontrol altına almakta zorlanır, sürekli bir kıpırdanış içindedir. Üzüntü ve sevinç gibi duygulanımları aşırı uçta ifade ederler.
Aileler neden aşırı korumacı olur?
Bazı aileler bunları yapmazlarsa iyi bir anne baba olmadığını düşünür. Bazıları ise diğer alanlarda oldukları gibi ebeveynlik alanında da mükemmel olmak isterler. Bu tip anne babalar şöyle bir korku yaşar çocuklarının diğer çocuklara göre daha geride kalma korkusu. Bazıları çocuklarını kendilerinin bir yansıması olarak görürler ve kendi değerliliklerini çocuklarının başarı ve mutluluğuna endekslerler. Bazıları ise kötü geçen çocukluklarının yaralarını çocuklarına sundukları imkânlarla sarmaya çalışır. Şu bir gerçek ki mükemmel anne baba diye bir şey yoktur gerçek olmayacak kadar yüksek beklentiler içinde girmek sadece hayal kırıklığı, suçluluk ve başarısızlık duygusuna yol açar.
Aşırı Korumacı ailelere çocukları nasıl tepki gösterir?
Bu tip aileler çocuklarına onların özgüvenlerinin gelişmesi için yeterli fırsatları vermezler. Çocuğunuzun hayatı için yaptığınız tüm planlamalar, kontroller ve takipler çocuğunuza şu mesajı verir; kendi kararlarını kendisinin veremeyeceği ve kendi sorunlarını kendisinin çözemeyeceği.  Bu gibi durumlarda çocuk ailesinin ona güvenmediğini düşünür. Ya aşırı uysal, yumuşak başlıdır ve aileye daha da bağımlı olur ya da tam tersi öfkeli, kızgın olur ve ailenin öğretmeye çalıştıklarını öğrenmeyi reddeder. Çocuğunuzun bazı becerileri edinmesini istiyorsanız ama aşırı korumacı davranmaktan kendinizi alıkoyamıyorsanız doğal olarak oluşabilecek bu becerilerin önünü kesmiş oluyorsunuz. Çocuğunuz için hep siz kurtarıcı olursanız çocuğunuz bu gibi durumlarda ne yapması gerektiğini hiçbir zaman öğrenemez. Aileler çocuklarını hayal kırıklığı, üzüntü, öfke gibi duygulardan uzak tutmak isterler ama şu bilinmelidir ki bunlar normal duygulardır ve çocuklarınızın bu duyguları yaşamaları, bir şekilde onları nasıl yöneteceklerini öğrenmeleri ve bunu da kendi başlarına yapmaları gerekmektedir.  
Çocukların kendilerine güvenmesini sağlamak için ailelerin çocuklarına öğreteceği temel beceriler nelerdir?
Başarılı aileler bilir ki kendi duygu ve davranışları çocuklarının duygu ve davranışlarını doğrudan etkiler. Onları kontrol etmek yerine onlarla işbirliği yapar ve çocuğunun davranışlarının olumlu taraflarının üzerinde durur. Çocuklarının düşünmesini ve problemlerinin başkaları tarafından çözülmesini beklemeden kendisi çözmesini ister. Bu tip stratejiler çocukların özgüvenin gelişmesini sağlar ve onların bağımsız bireyler olarak yetişmesine temel oluşturur.
Aşırı korumacı olduğunuzu nasıl anlarsınız? Bu durumda ne yapabilirsiniz? Dürüst olup durumu fark etmek gerekir. Eğer çocuğunuzu çok zorluyorsanız, gerçekleşemeyecek kadar yüksek beklentileriniz varsa ve çocuğunuzu aşırı derecede koruyorsanız önceliklerinizi tekrar düşünmeniz gerekir. İlk adım planlı aktiviteleri kesmektir. Aktivitelere ve başarıya çok vurgu yapmak yerine özgüveninin gelişmesi, iyi insani ilişkiler kurulması öncelik kazanabilir.
Aşırıya kaçmadan ilgili bir anne baba nasıl olunur?
Koşuşturmaktan vazgeçin ve çocuğunuzla sakin ve ondan bir şey talep etmediğiniz zamanlar yaratın. Amacı bir şeyi başarmak değil sadece hoşça vakit geçirmek olan aktiviteler planlayın. Çocuğunuz için ne istediğinizi düşünmek için vakit ayırın. Pek çok anne baba çocuğunun mutlu, saygılı ve iç motivasyon sahibi olmasını ister. Ailelerin çocuklarına vereceği en büyük destek çocuklarına şu mesajı vermeleridir; seni başarıların için değil sen olduğun için seviyorum.

0 thoughts on “AŞIRI KORUMACI EBEVEYN – HİPEREBEVEYN NE DEMEK?”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir